Deprem ya da Doğal Afette Turist Ne Yapmalı? Adımlar

Deprem ya da doğal afette turist ne yapmalı sorusunun cevabı şudur: önce kendinizi koruyun, tehlike geçince yerel makamların yönlendirmesine uyun ve Türk vatandaşıysanız Konsolosluk Çağrı Merkezi ile irtibata geçin. Panikle koşmayın, eşya toplamaya çalışmayın. Aşağıda ilk dakikalardaki hareketler, sonraki adımlar ve yola çıkmadan yapılacaklar sırayla anlatılıyor.

Kısaca

• Önce kendinizi koruyun, sarsıntı geçince binadan belirlenen yoldan çıkıp toplanma bölgesine gidin.
• Yerel makamların güvenlik tavsiyelerine uyun; söylentiye değil resmi duyuruya güvenin.
• Konsolosluk Çağrı Merkezi 7 gün 24 saat açıktır; telefon ve WhatsApp numaralarını önceden kaydedin.
• Seyahat tarihlerinizi e-konsolosluk sitesine kaydetmek zorunlu değil ama konumunuzun bulunmasını hızlandırır.
• Pasaportu ve kimlik kopyalarını ayrı yerlerde taşıyın.

Kuralın özü: önce korunun, sonra bilgi alın

Afet anında sıra önemlidir. İlk iş kendi güvenliğinizdir: sarsıntı sürüyorsa korunun, tehlike geçince bulunduğunuz yerden güvenli biçimde çıkın. Telefonla arama, bagaj toplama ya da fotoğraf çekme bu aşamada bekleyebilir.

İkinci adım bilgidir. Gerektiğinde bulunduğunuz ülkenin yerel makamlarından güvenlik konusunda tavsiye alın ve bu tavsiyelere uyun. Otel personeli, rehber ya da tur operatörü genellikle ilk bilgi kaynağıdır. Yerel makamların duyurusu ile sosyal medyadaki söylentiyi karıştırmayın.

Üçüncü adım konsolosluk bağlantısıdır. Savaş, iç savaş ve doğal afet gibi olağanüstü gelişmelerde Dışişleri Bakanlığının duyuru ve açıklamaları takip edilmelidir. Kimlik ve irtibat bilgilerinizi en yakın dış temsilciliğe mektup, faks veya e-postayla iletmeniz gerekir.

Bu sıra her afet türü için geçerlidir. Ayrıntılar deprem, sel, fırtına ya da yangında değişse de mantık aynıdır: korun, yerel talimatı dinle, temsilciliğe haber ver.

Deprem anında bina içinde ve açık alanda

Bulunduğunuz yere göre davranış değişir. Aşağıdaki yönergeler AFAD'ın Türkiye için yayımladığı rehbere dayanır. Yurt dışında yerel rehber farklı bir yönlendirme veriyorsa yerel makamların talimatına uyun.

Bina içindeyseniz

• Sağlam bir masanın altında veya koruyucu eşyanın yanında çömelin.
• Başınızı iki elinizle veya bir yastık ya da kitapla koruyun.
• Sarsıntı geçene kadar bu pozisyonda bekleyin.

Otel odasındaysanız yatağın yanında, camdan ve devrilebilecek dolaplardan uzak bir yer seçin. Sarsıntı sırasında merdivene ya da asansöre yönelmeyin.

Açık alandaysanız

• Enerji hatlarından ve direklerinden uzaklaşın.
• Ağaçlardan, diğer binalardan ve duvar diplerinden uzak durun.
• Açık ve sağlam zemin arayın, orada bekleyin.

Dar sokaklarda cephe sıvası, tabela ve balkon parçaları düşebilir. Şehir merkezindeyseniz en yakın meydan ya da park iyi bir tercihtir. Sahildeyseniz yerel makamların tsunami ya da dalga uyarısı verip vermediğini mutlaka kontrol edin.

Sarsıntı geçtikten sonra ne yapılır

Sarsıntı durduğunda acele etmeyin, ama oyalanmayın. AFAD rehberine göre elektrik, gaz ve su vanalarını kapatın, soba ve ısıtıcıları söndürün. Otelde bu işi personel yapar; kendi başınıza vanalara dokunmak yerine görevlilere haber verin.

Binayı önceden belirlenmiş yoldan terk edip toplanma bölgesine gidin. Otelde acil çıkış planı genellikle oda kapısının arkasında ya da koridorda asılıdır. Check-in sırasında bu planı bir kez okumak, afet anında dakikalar kazandırır.

Toplanma noktasında şunları yapın:

• Yanınızdakilerin sağlığını kontrol edin, yaralı varsa yerel acil servise ve görevlilere bildirin.
• Telefonu gereksiz aramalarla meşgul etmeyin; kısa mesaj ve veri bağlantısı hatları daha az yorar.
• Artçı sarsıntı ihtimaline karşı hasarlı binaya izin verilmedikçe girmeyin.
• Pasaportunuz ve ilaçlarınız yanınızdaysa yanınızda tutun.

Binaya dönüş için yerel makamların izni gerekir. Otel «güvenli» dese bile resmi duyuruyu bekleyin.

Türk vatandaşı konsolosluğa nasıl ulaşır

Mesai dışında veya tatil günlerinde olağanüstü ve acil durumlarda, 7 gün 24 saat hizmet veren Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi 0090-312-2922929 numarasından aranabilir. Aynı merkeze WhatsApp üzerinden +90 312 292 29 29 numarasıyla da ulaşılır. Hatlar yoğunsa yazılı mesaj çoğu zaman daha kolay iletilir.

Dışişleri Bakanlığının «Yurtdışı Acil Durum Bildirimi» modülü e-Devlet üzerinden kullanıma açılmıştır (duyuru tarihi 21.05.2026). Modülden yapılan başvuru ve bildirimler ilgili Büyükelçiliğe iletilebilir.

Seyahat öncesinde yapılacak bir kayıt da işinizi hızlandırır. Dünyanın herhangi bir yerinde doğal afet gibi hayati tehlike doğuran olaylarda yerinizin hızlı tespit edilebilmesi için gidiş-dönüş tarihlerinizi ve gideceğiniz ülke ile şehri e-konsolosluk sitesinden kaydedebilirsiniz. Kayıt yaptırmayanlara da konsolosluk himayesi sunulmaya devam edilir; kayıt zorunlu değil, yalnızca konumunuzu bulmayı kolaylaştırır.

Güvenlik durumu gerektiriyorsa Türk vatandaşlarının ülkeden çıkartılması için gerekli tedbirler alınır. Tahliye ayrıntısı olaya göre değiştiğinden duyuruları takip edin.

Sık yapılan hatalar ve istisnalar

Afetlerde en çok zarar veren davranışlar çoğu zaman bilinçsiz refleklerdir.

• Sarsıntı sırasında dışarı koşmak: Merdivende ve çıkışta düşen parçalar tehlike yaratır. Önce korunun, sarsıntı geçince çıkın.
• Asansör kullanmak: Elektrik kesilebilir, mahsur kalabilirsiniz.
• Belgeleri bir arada taşımak: Pasaportu emniyetli saklayın. Pasaport, nüfus cüzdanı ve sürücü belgesi fotokopisi gibi kimliği ispatlayan bir belgeyi yanınızda taşıyın ve belgeleri bir arada taşımayın. Ehliyet belgeleriniz için uluslararası ehliyet rehberine göz atabilirsiniz.
• Konsolosluğa haber vermemek: Sağ salim olduğunuzu da bildirin; aile ve yetkililer endişelenmesin.
• Yerel talimata değil söylentiye uymak: Resmi uyarı ile çelişen tavsiyelere güvenmeyin.

İstisnalar

AFAD yönergeleri Türkiye için hazırlanmıştır. Başka ülkede farklı bir uygulama ya da tahliye prosedürü olabilir. Sel, kasırga, volkan ve orman yangını gibi afetlerde bu yazıdaki deprem adımları birebir geçerli değildir; ilgili ülkenin makamlarının yönlendirmesi önceliklidir. Havayolunuzun iptal ve değişiklik kuralını da güncel olarak kontrol edin.

Yola çıkmadan kontrol listesi

Hazırlık, afet anındaki tek gerçek avantajınızdır. Çıkıştan önce şunları yapın:

• e-konsolosluk sitesinde gidiş-dönüş tarihlerinizi ve gideceğiniz şehri kaydedin.
• Konsolosluk Çağrı Merkezi telefon ve WhatsApp numaralarını rehbere ekleyin.
• Pasaport fotokopisini ve kimlik belgenizin kopyasını asıllarından ayrı yerde taşıyın.
• Seyahat sağlık ve iptal güvencesinin afet kapsamını poliçeden okuyun.
• Kalacağınız otelin acil çıkış planını girişte inceleyin, çıkış yolunu bir kez yürüyün.
• Telefon şarjınızı yüksek tutun, yedek bataryayı yanınızda taşıyın.
• Düzenli kullandığınız ilaçları el bagajında bulundurun.
• Yakınlarınıza kalacağınız adresi ve rotanızı bildirin.

Grup seyahati planlıyorsanız organize yurt dışı turlarında rehber ve operatörün acil durum prosedürünü önceden sorun. Vize ya da giriş sorunu nedeniyle rota değişikliği gerekirse vize reddi sonrası izlenecek adımlara bakın. Seyahat boyunca Dışişleri Bakanlığının duyurularını takip edin.

Sık sorulan sorular

Yurt dışında deprem olursa ilk ne yapmalıyım?

Bina içindeyseniz sağlam bir masanın altında veya koruyucu eşyanın yanında çömelip başınızı koruyun. Sarsıntı geçene kadar bu pozisyonda bekleyin. Ardından binayı belirlenen yoldan terk edip toplanma bölgesine gidin.

Deprem sırasında açık alandaysam nereye gitmeliyim?

Enerji hatlarından ve direklerinden, ağaçlardan, diğer binalardan ve duvar diplerinden uzaklaşın. Boş ve sağlam zeminde bekleyin. Sahildeyseniz yerel makamların uyarılarını da takip edin.

Konsolosluğa afet sırasında nasıl ulaşırım?

Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi 7 gün 24 saat hizmet verir; 0090-312-2922929 numarasından aranabilir. WhatsApp üzerinden de +90 312 292 29 29 numarasıyla ulaşılabilir. Hatlar yoğunsa yazılı mesaj deneyin.

Seyahat bilgilerimi önceden kaydetmek zorunlu mu?

Hayır, zorunlu değil. Ancak gidiş-dönüş tarihlerini ve gidilecek ülke ile şehri e-konsolosluk sitesinden kaydetmek, afette yerinizin hızlı tespit edilmesini sağlar. Kayıt yaptırmayanlara da konsolosluk himayesi sunulmaya devam edilir.

Yurtdışı Acil Durum Bildirimi nedir?

Dışişleri Bakanlığının e-Devlet üzerinden kullanıma açtığı bir modüldür; duyuru tarihi 21.05.2026'dır. Modülden yapılan başvuru ve bildirimler ilgili Büyükelçiliğe iletilebilir.

Afette pasaportumu kaybedersem ne olur?

Pasaportun ve kimlik fotokopilerinin asıllarından ayrı taşınması bu yüzden önerilir. Kopyalar kimliğinizi ispatlamaya yardımcı olur. Ayrıntılı işlem için en yakın dış temsilciliğe başvurun.

Doğal afette ülkeden çıkarılır mıyım?

Doğal afet gibi durumlar ortaya çıkarsa ve güvenlik durumu gerektirirse Türk vatandaşlarının ülkeden çıkartılması için gerekli tedbirler alınır. Karar olaya göre değişir; Bakanlığın duyurularını takip edin.

Kaynaklar

• T.C. Dışişleri Bakanlığı - Consulate General Of The Republic Of Turkey - Info Notes — sanghay.bk.mfa.gov.tr
• Yurt Dışına Seyahat Edeceklere Konsolosluk Rehberi / T.C. Dışişleri Bakanlığı — mfa.gov.tr
• T.C. Dışişleri Bakanlığı - Kotonu Büyükelçiliği - Bilgi Notları — kotonu-be.mfa.gov.tr
• T.C. Dışişleri Bakanlığı - Turkish Embassy In Tokyo - Announcements — tokyo-be.mfa.gov.tr
• Yurtdışına Seyahat Edecek Vatandaşlarımızın Dikkatine / T.C. Dışişleri Bakanlığı — mfa.gov.tr
• T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı - Deprem — afad.gov.tr